🧠 Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetleyin:
Türkiye, girişimcilik ekosistemi açısından hızla gelişen bir ülke konumundadır. Hükümetin sunduğu teşvik programları, dijitalleşen kamu hizmetleri ve artan küresel e-ticaret entegrasyon, 2026 yılını şirket kuruluşu için son derece elverişli bir dönem haline getirmektedir. Peki şirket nasıl kurulur? Bu kapsamlı rehberde, adım adım yapmanız gerekenlerden tutun yasal yükümlülüklere kadar her şeyi detayıyla ele alacağız.
Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve ilgili mevzuat çerçevesinde şirket kuruluşu; doğru planlandığında hem hızlı hem de düşük maliyetli bir süreçtir. Öte yandan yanlış adımlar, ileride telafi edilmesi güç hukuki ve mali sorunlara yol açabilir. Bu yüzden konuyu eksiksiz, doğru ve güncel bir bakış açısıyla ele almak kritik öneme sahiptir.
Şirket Türleri ve Karşılaştırması
Türkiye’de şirket kurulurken önce hangi tür şirketi kuracağınıza karar vermeniz gerekir. Türk Ticaret Kanunu’na göre en yaygın şirket türleri şöyle sıralanabilir:
| Şirket Türü | Asgari Sermaye | Ortak Sayısı | Sorumluluk | İdeal Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Şahıs Şirketi | Yok | 1 kişi | Sınırsız (kişisel varlıklar dahil) | Küçük ölçekli işletmeler |
| Limited Şirket (Ltd. Şti.) | 10.000 TL* | 1–50 kişi | Sermaye ile sınırlı | KOBİ’ler, çoğu girişim |
| Anonim Şirket (A.Ş.) | 250.000 TL* | 1+ kişi | Sermaye ile sınırlı | Büyük şirketler, halka arz |
| Kollektif Şirket | Yok | 2+ kişi | Sınırsız ve müteselsil | Güvenilir ortaklıklar |
| Komandit Şirket | Yok | En az 1 komandite, 1 komanditer | Karma sorumluluk | Özel yatırım ortaklıkları |
* Sermaye tutarları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle güncellenebilmektedir. Güncel rakamlar için Ticaret Bakanlığı’nı kontrol edin.
Türk Girişimcilerin Neden Çoğunlukla Limited Şirketi Tercih Ettiği
Ülkemizde yeni kurulan şirketlerin büyük çoğunluğu limited şirket (Ltd. Şti.) formunda tercih edilmektedir. Bunun başlıca nedenleri şunlardır:
- Kişisel varlıklar şirket borçlarına karşı büyük ölçüde korunur.
- Tek ortakla dahi kurulabilir; esnek ortak yapısı mevcuttur.
- Yönetim yapısı anonim şirkete kıyasla daha sade ve az maliyetlidir.
- Vergi optimizasyonu ve teşvik programlarından daha kolay yararlanılabilir.
- Kuruluş süreci MERSIS üzerinden online olarak hızla tamamlanabilir.
Şirket Kurmadan Önce Yapılacaklar
Şirket kurmak sadece evrak doldurmaktan ibaret değildir. Başarılı bir kuruluş için ön hazırlık aşaması en az resmi işlemler kadar önemlidir. Bu aşamada yapmanız gerekenler şöyle sıralanabilir:
1. İş Fikrinizi ve Faaliyet Konusunu Netleştirin
Şirketin ticaret siciline tescil edilebilmesi için bir ticaret unvanı ve faaliyet konusu belirlenmelidir. Ana sözleşmede faaliyet konusunu geniş ancak odaklı tutmanız, ileride yapılabilecek konu değişikliği işlemlerinin önüne geçer. Örneğin yalnızca “yazılım geliştirme” yerine “bilişim teknolojileri, yazılım geliştirme, danışmanlık ve benzeri hizmetler” gibi kapsayıcı bir ifade kullanmak ileride fayda sağlar.
2. Ticaret Unvanı Seçimi ve Tescil Araştırması
Seçtiğiniz şirket adının daha önce tescil ettirilip ettirilmediğini MERSIS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden kontrol etmelisiniz. Bunun yanı sıra marka tescili için Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) veritabanında da araştırma yapmanız önerilir. Ticaret unvanı seçiminde dikkat edilmesi gereken başlıca kurallar:
- Yanıltıcı ya da genel ahlaka aykırı ifadeler kullanılamaz.
- Türkiye Cumhuriyeti devlet kurumlarına ait isimler izinsiz kullanılamaz.
- Aynı iş kolunda mevcut tescilli unvana benzer bir isim seçilemez.
- Yabancı dilde unvan, Türkçe karşılığıyla birlikte kullanılmalıdır (bazı istisnalar mevcuttur).
3. Şirket Adresini Belirleyin
Şirketin kayıtlı adresi için bir kira sözleşmesi veya tapu belgesi gereklidir. Yeni başlayan girişimciler için sanal ofis hizmetleri de yasal bir seçenek sunmaktadır; ancak bazı faaliyet konularında (gıda, sağlık vb.) fiziksel adres zorunluluğu aranmaktadır. Bunun yanı sıra adresin ticaret odası yetki sınırları içinde olmasına dikkat edin.
4. Ortaklık Yapısını ve Sermayeyi Planlayın
Birden fazla ortakla kuruluyorsanız, ortakların pay oranları, yönetim yetkileri ve oy hakları konusunda kurulmadan önce mutabık kalın. İleride çıkabilecek anlaşmazlıkların önüne geçmek için ortaklar arası sözleşme (shareholders agreement) hazırlatmanız tavsiye edilir. Sermaye belirlenirken yalnızca asgari tutarı karşılamak yerine, ilk 12 ayın operasyonel giderlerini karşılayabilecek düzeyde bir sermaye planlaması yapmanız işletme güvenliğinizi artırır.
5. Mali Müşavir ile Çalışmaya Başlayın
Şirketi kurduktan hemen sonra bir Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) ile anlaşmanız zorunlu bir gerekliliktir; zira defterlerin tutulması, vergi beyannamelerinin verilmesi ve SGK yükümlülükleri SMMM aracılığıyla yürütülür. Bu nedenle birlikte çalışacağınız mali müşaviri mümkünse kuruluş aşamasında belirleyin.
⚠️ Dikkat Edin Şirket unvanınızı ve faaliyet konunuzu yüzeysel biçimde belirlemek, ileride yoğun bürokratik iş yüküne ve ek maliyete yol açabilir. Bu adımı mutlaka bir uzmanla birlikte planlayın.
Limited Şirket Nasıl Kurulur?
2026 yılında limited şirket kuruluşu, MERSIS üzerinden başlayan dijital bir süreçle oldukça basitleşmiştir. Aşağıda adım adım süreci bulabilirsiniz:
MERSIS Üzerinden Başvuru
mersis.gtb.gov.tr adresine girerek “Ön Kuruluş Başvurusu” bölümünden şirket kuruluş başvurusunu başlatın. Şirket unvanı ve faaliyet konusu belirlendikten sonra sistem sizi yönlendirecektir. E-Devlet şifresi veya mobil imza ile giriş yapılabilmektedir.
Ana Sözleşmenin Hazırlanması
MERSIS sistemi üzerinden şirket ana sözleşmesi oluşturulur. Ana sözleşmede; şirket unvanı, merkezi, faaliyet konusu, sermaye miktarı ve pay dağılımı, müdürler ve temsil yetkisi yer alır. Müdürlerin ve ortakların imza sirkülerine uygun imzalarının alınması gerekmektedir.
Sermayenin Banka Hesabına Bloke Ettirilmesi
Taahhüt edilen sermayenin en az %25’i kurulacak şirket adına açılacak bir banka hesabına nakit olarak yatırılmalıdır. Banka bu tutara bloke koyarak “Sermaye Bloke Mektubu” düzenler. Kalan sermaye tescil sonrası belirli süre içinde tamamlanabilir.
Noter Onayı ve Belge Hazırlığı
Ana sözleşme ve imza beyannameleri noterde onaylatılır. Şirket müdürünün temsil yetkisini gösterir imza sirkülerinin noterde düzenlenmesi sağlanır. Ayrıca ortakların nüfus cüzdanı fotokopisi ve ikametgah belgesi hazır edilir.
Ticaret Sicili Başvurusu
İlgili Ticaret Odası bünyesindeki Ticaret Sicili Müdürlüğü‘ne başvuru yapılır. Gerekli belgeler eksiksiz sunulduğunda şirket tescili gerçekleştirilir ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi‘nde ilan yayımlanır. Bu süreç genellikle 1–3 iş günü içinde tamamlanmaktadır.
Vergi Dairesi Kaydı ve Vergi Levhası
Tescilden sonra şirket adına Vergi Kimlik Numarası (VKN) alınması için ilgili vergi dairesine başvurulur. Vergi levhası İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden de alınabilmektedir. Bu aşamada mükellefiyet türü (gerçek usul, KDV mükellefi vb.) de belirlenir.
SGK İşe Giriş Bildirimi ve Banka Hesabı
Şirkette çalışacak kişiler varsa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’ya işyeri tescili yaptırılması ve işe giriş bildirgelerinin verilmesi gerekmektedir. Ardından şirket adına bir ticari banka hesabı açılarak bloke kaldırılır ve şirket faaliyete hazır hale gelir.
Anonim Şirket Nasıl Kurulur?
Anonim şirket (A.Ş.), büyük ölçekli operasyonlar, halka arz planları veya çok sayıda yatırımcıya sahip girişimler için tercih edilen bir yapıdır. Limited şirkete kıyasla daha yüksek sermaye gerekliliği ve daha karmaşık yönetim yapısı bulunmaktadır.
Anonim Şirket Kuruluşunun Temel Özellikleri
- Asgari sermaye: 250.000 TL (Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle değişebilir)
- Ortak sayısı: Tek kişiyle dahi kurulabilir (tek pay sahipli A.Ş.)
- Yönetim kurulu: En az 1 üyeden oluşur; üye sayısı esas sözleşmede belirlenir
- Genel kurul toplantısı: Her yıl mali yılın bitimini takip eden 3 ay içinde yapılmalıdır
- Bağımsız denetim: Belirli büyüklük eşiklerini aşan A.Ş.’lerde zorunludur
- Pay senetleri: Devredilebilir; hamiline veya nama yazılı olabilir
A.Ş. ile Ltd. Şti. Arasındaki Temel Farklar
| Kriter | Limited Şirket | Anonim Şirket |
|---|---|---|
| Asgari Sermaye | 10.000 TL | 250.000 TL |
| Ortak Sayısı | 1 – 50 | 1 ve üzeri (sınırsız) |
| Pay Devri | Ortaklar kurulu onayı gerekir | Hamiline yazılıda serbestçe |
| Halka Arz | Mümkün değil | Mümkün (SPK izniyle) |
| Yönetim Organı | Müdürler kurulu | Yönetim kurulu |
| Denetim Zorunluluğu | Belirli eşiklerde | Daha kapsamlı |
| Kuruluş Maliyeti | Daha düşük | Daha yüksek |
Anonim şirket kuruluşunun adımları limited şirkete benzer olmakla birlikte, esas sözleşmenin daha kapsamlı tutulması, yönetim kurulu üyelerinin belirlenmesi ve bazı durumlarda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan izin alınması gerekebilir.
Şahıs Şirketi (Şahıs İşletmesi) Nasıl Kurulur?
Şahıs şirketi, özellikle serbest meslek sahipleri, küçük esnaf ve girişimciler arasında tercih edilen en basit işletme şeklidir. Herhangi bir asgari sermaye zorunluluğu bulunmamakta ve kuruluş işlemleri çok daha kısa sürmektedir.
Şahıs Şirketi Kuruluş Adımları
- Vergi dairesine başvuru: Bağlı olduğunuz vergi dairesine giderek mükellef kaydı açtırmanız yeterlidir. İşletme ismine ve faaliyet koduna (NACE kodu) göre kayıt yapılır.
- Esnaf kaydı (gerekiyorsa): Esnaf kapsamındaki işletmeler için Esnaf ve Sanatkârlar Odası’na kayıt yaptırılmalıdır.
- SGK kaydı: Şahıs işletmesi sahibi, 4/b (Bağ-Kur) kapsamında SGK’ya tescil edilmelidir.
- İşyeri açma ve çalışma ruhsatı: Fiziksel bir işyeri varsa Belediye’den ruhsat alınması gerekmektedir.
⚠️ Şahıs şirketinin riski Şahıs işletmesinde işletme sahibi, şirketin tüm borç ve yükümlülüklerinden kişisel tüm mal varlığıyla sınırsız sorumludur. İşletme büyüdükçe limited şirkete dönüşüm ciddi biçimde değerlendirilmelidir.
Şirket Kuruluşu İçin Gerekli Belgeler
Gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması, kuruluş sürecinin en sık takılınan noktasıdır. Aşağıda limited şirket kuruluşu için gereken belgeler listelenmiştir:
Ortaklar ve Müdürler İçin
- Nüfus cüzdanı veya pasaport fotokopisi (T.C. kimlik numarası zorunludur)
- İkametgah belgesi (e-Devlet’ten alınabilir, güncel tarihli olmalı)
- Yabancı uyruklu ortaklar için noter tasdikli tercüme edilmiş pasaport kopyası ve vergi kimlik numarası
Şirket İçin
- MERSIS üzerinden oluşturulan kuruluş ana sözleşmesi (3 nüsha, imzalı ve noter onaylı)
- Şirket merkezi için kira sözleşmesi veya tapu belgesi fotokopisi
- Müdürün/müdürlerin imza beyannamesi (noter onaylı)
- Ticaret Odası’na ödenen kayıt ücreti ve yıllık aidat makbuzları
- Sermayenin %25’inin yatırıldığına dair banka bloke mektubu
- Rekabet kurumu payı ödeme makbuzu
- 2 adet fotoğraf (müdür ve ortaklar için)
📄 Dijital Kolaylık MERSIS sistemi sayesinde bazı belgeler artık online olarak oluşturulup sunulabilmektedir. Mali müşaviriniz veya noterle bu dijital süreçleri koordineli şekilde yürütmeniz zaman kazandıracaktır.
Şirket Kuruluş Maliyetleri 2026
2026 yılında şirket kuruluş maliyetleri şehre, ticaret odasına ve seçilen şirket türüne göre farklılık göstermektedir. Aşağıdaki tablo tahmini maliyetleri özetlemektedir:
| Maliyet Kalemi | Ltd. Şti. (Tahmini) | A.Ş. (Tahmini) |
|---|---|---|
| Ticaret Sicili Kayıt Ücreti | 2.000 – 4.000 TL | 5.000 – 10.000 TL |
| Noter Masrafları | 1.500 – 3.000 TL | 3.000 – 6.000 TL |
| Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi İlanı | 500 – 1.000 TL | 1.000 – 2.500 TL |
| Rekabet Kurumu Payı | Sermayenin %0,04’ü | Sermayenin %0,04’ü |
| Mali Müşavir Kuruluş Ücreti | 1.500 – 4.000 TL | 3.000 – 7.000 TL |
| Defterler (Yevmiye, Kebir vb.) | 500 – 1.200 TL | 1.000 – 2.500 TL |
| Toplam Tahmini | 6.000 – 15.000 TL | 13.000 – 30.000 TL+ |
* Yukarıdaki rakamlar yaklaşık değerlerdir; güncel ücret tarifeleri için ilgili ticaret odası ve noter ile iletişime geçiniz. Asgari ücret değişimleri bazı kalemleri etkileyebilir.
Gizli Maliyetler Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kuruluş sonrası süreçte karşılaşılabilecek ve çoğu zaman göz ardı edilen devam eden gider kalemleri şunlardır:
- Aylık SMMM muhasebe ücreti (ölçeğe göre değişir)
- Ticaret Odası yıllık aidat
- E-fatura / e-arşiv zorunluluk başvuru ve yıllık bakım ücretleri
- Ticaret sicili yıllık ücretleri
- Zorunlu mesleki sorumluluk sigortaları (sektöre göre)
Vergi ve Yasal Yükümlülükler
Şirket kurulduktan sonra yerine getirilmesi gereken düzenli yasal ve mali yükümlülükler mevcuttur. Bu yükümlülükleri aksatmak idari para cezasına, vergi kaybına ve hatta şirketin kapatılmasına yol açabilir.
Temel Vergi Türleri
- Kurumlar Vergisi: Şirketin yıllık ticari kazancı üzerinden ödenen vergi. Standart oran %25’tir (yatırım teşvik belgeli durumlar ve sektöre göre indirimli oran uygulanabilmektedir).
- Katma Değer Vergisi (KDV): Mal ve hizmet satışları üzerinden tahsil edilen vergi. Genel oran %20, bazı ürün ve hizmetlerde %1 veya %10 olarak uygulanmaktadır.
- Gelir Stopaj Vergisi: Çalışanlara ödenen ücretler ve bazı ödemeler üzerinden kesilen vergi.
- Damga Vergisi: Bazı sözleşme ve belgeler üzerinden alınan vergi.
- Geçici Vergi: Yıl içinde 3’er aylık dönemler halinde ödenen kurumlar vergisi avansı.
Düzenli Beyanname Takvimi
| Beyanname | Dönem | Son Ödeme Tarihi |
|---|---|---|
| KDV Beyannamesi | Aylık | Takip eden ayın 28’i |
| Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi | Aylık | Takip eden ayın 26’sı |
| Geçici Vergi Beyannamesi | 3 Aylık | Dönem sonunu takip eden 2. ayın 17’si |
| Kurumlar Vergisi Beyannamesi | Yıllık | Hesap dönemini takip eden 4. ayın 30’u |
| SGK Prim Bildirgeleri | Aylık | Takip eden ayın 23’ü |
E-Fatura ve E-Dönüşüm Yükümlülükleri
2026 yılı itibarıyla belirlenen ciro eşiklerini aşan şirketlerin e-fatura, e-arşiv fatura ve e-defter uygulamalarına geçmesi zorunludur. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) bu eşikleri periyodik olarak güncellemektedir; dolayısıyla kuruluş sonrası mükellef müdürlüğünüze hangi uygulamaların zorunlu olduğunu sormanız önerilir.
Online / Dijital Şirket Kuruluşu Nasıl Yapılır?
Türkiye, son yıllarda girişimci ekosistemini güçlendirmek amacıyla şirket kuruluş süreçlerini büyük ölçüde dijitalleştirmiştir. 2026 itibarıyla mevcut dijital kanallar şöyle sıralanabilir:
MERSIS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi)
Ticaret Bakanlığı’nın yönettiği MERSIS platformu, şirket kuruluşunun çevrimiçi başlatılmasına olanak tanır. Ana sözleşme, ortak ve yönetici bilgileri, faaliyet kodu gibi temel bilgiler MERSIS üzerinden girilerek başvuru dosyası oluşturulur. Mobil imza veya e-imza sahipleri, noter onayına gerek kalmadan bazı aşamaları dijital ortamda tamamlayabilir.
E-Devlet Kapısı
Şirket kuruluşuna ilişkin bir kısmı hizmetler e-Devlet üzerinden de sunulmaktadır: Vergi levhası, imza sirküleri sorgulama, ticaret sicili bilgilerine erişim gibi işlemler platform aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
İnteraktif Vergi Dairesi
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın İnteraktif Vergi Dairesi portalı üzerinden vergi mükellefiyeti başvuruları, e-fatura başvuruları ve beyanname takibi yapılabilmektedir.
📱 Dijital Sürecin Sınırlılıkları Tamamen dijital kuruluş henüz tüm şirket türleri ve tüm ticaret sicili müdürlükleri için mümkün değildir. Bazı belgeler hâlâ fiziksel olarak teslim edilmeyi gerektirmektedir. Başvurmadan önce bağlı olduğunuz ticaret odası ile süreci doğrulamanız önerilir.
Şirket Kuruluşunda Yapılan Yaygın Hatalar
Tecrübelerimize dayanarak, yeni girişimcilerin şirket kuruluş sürecinde en sık yaptığı hataları aşağıda derliyoruz:
1. Faaliyet Konusunu Çok Dar Tutmak
İlerleyen dönemde farklı alanlara girme ihtimaliniz varsa ana sözleşmedeki faaliyet konusunu yeterince geniş belirleyin. Her konu değişikliği ek maliyet ve bürokratik iş yükü demektir.
2. Ortaklık Anlaşmasını İhmal Etmek
Ana sözleşme zorunlu asgari bilgileri içerirken, ortaklar arası sözleşme (hisse alım/satım koşulları, kar dağıtım politikası, şirketten ayrılma hükümleri) bir güvence sağlar. Bu belgeyi sözlü anlaşmaya bırakmak ortaklar arasındaki ileride ortaya çıkabilecek anlaşmazlıklarda ciddi sorunlara yol açar.
3. Mali Müşaviri Geç Seçmek
Şirket kurulduktan hemen sonra muhasebe yükümlülükleri başlar. Birçok girişimci ilk aylarda bu yükümlülükleri geciktirerek cezalı vergi tarhiyatına muhatap olur. Kuruluş öncesinde mali müşavirinizi belirlemeniz bu riski ortadan kaldırır.
4. Fikri Mülkiyet Haklarını Göz Ardı Etmek
Şirket kurulur kurulmaz marka tescilini TÜRKPATENT nezdinde yaptırmanız önerilir. Kendi adınızı taşıyan bir marka başkası tarafından tescil ettirilirse yasal süreçler hem uzun hem maliyetlidir.
5. Adres Güncellemesini Yapmamak
Şirket adresi değiştiğinde ticaret sicilinde güncelleme yapılması zorunludur. Aksi hâlde resmi tebligatlar eski adrese gider ve habersiz yaptırımlarla karşılaşılabilir.
6. Sermayeyi Gerçekçi Planmamak
Pek çok kurucu, yalnızca asgari yasal tutarı karşılayacak sermaye ile şirket kurar. Oysa ilk 6–12 aylık operasyonel giderleri (kira, personel, vergi, muhasebe, yazılım vb.) karşılayabilecek yeterli likiditeye sahip olmak, başarı şansını önemli ölçüde artırır.